اختیارات و وظایف وکیل شامل چه مواردی است؟

0

حدود اختیارات و وظایف وکیل

هر شخصی در هر موقعیتی می تواند برای انجام کاری و رسیدگی به مسائلی برای خود وکیلی انتخاب کند. به عنوان مثال، در اموری مثل معاملات املاک، وصول طلب، امور مالی و بانکی، پرداخت مهریه، ارث و میراث، حضانت فرزندان و تمام امور حقوقی و کیفری دیگر که نیاز به تجربه و علم یک وکیل وجود دارد و یا اینکه در شرایطی که فردی نخواهد شخصا کاری را انجام دهد. وکیل به نمایندگی از او، کارهایش را انجام می دهد.

عقد وکالت به موجب قانون، عقدی است که یک نفر، شخص دیگری را جهت انجام امری نایب و جانشین خود قرار می دهد. عقد وکالت با عزل موکل، استعفای وکیل، فوت یا جنون موکل یا وکیل منقضی می شود. با انعقاد عقد وکالت، طرفین این قرارداد که وکیل و موکل هستند در برابر یکدیگر حقوق و تکالیفی پیدا می کنند که بایدآن ها را عایت کنند. وکالت از عقود رایجی است که امروزه بسیار استفاده می شود و با انعقاد این عقد موکل وظایف و اختیاراتی را به وکیل محول می کند که وکیل باید آن ها را به موجب آن قرارداد، انجام دهد اما ممکن است در برخی مواقع، وکیل اقدامی انجام دهند که طبق قرارداد نباشد و از حدود اختیارات و وظایف خود خارج شود. همچنین به موجب ماده ۶۶۱ قانون مدنی، اگر وکالت از سوی موکل به طور مطلق به وکیل اعطا شده باشد این وکالت مربوط به اداره اموال موکل خواهد بود و طبق ماده بعدی وکالت باید اموری باشد که موکل بتواند آن ها را انجام دهد و اینکه وکیل هم اهلیت لازم را برای انجام آن کار داشته باشد. طبق ماده ۶۶۳ قانون مدنی، وکیل نمی تواند عملی را که خارج از حدود وکالت اوست را انجام دهد.

وکالت نامه

اعطای این نمایندگی به وکیل از سوی موکل به موجب قرارداد وکالت انجام می شود. وکالت نامه قراردادی است که به موجب آن شخصی برای انجام امری، دیگری را وکیل خود قرار می دهد. در وکالت نامه، حدود و اختیارات وکیل نیز مشخص می شود. وکیل فقط در انجام اموری که در وکالت نامه تصریح شده، می تواند از طرف موکل اقدام به وکالت کند و در صورتی که موکل چند پرونده داشته باشد برای هر کدام باید وکالتنامه ای جداگانه بین آن ها منعقد شود. اگر در وکالت نامه مدتی مشخص شده باشد، بعد از پایان این مدت، وکالت نامه دیگر معتبر نیست.

وکیل به عنوان کسی که نماینده قانونی موکل خود است؛ به عنوان مثال زمانی که برای اقامه دعوا در محاکم دادگستری حاضر می شود، اصل بر این است که تمام اختیارات لازم برای اقامه دعوا را داشته باشد تا هم بتواند اقامه دعوا کند و هم بتواند از موکل خود دفاع کند. مگر در صورتی که خود موکل بعضی اختیارات را از وکیل سلب کرده باشد. برخی مسائل نیز وجود دارند که قابل وکالت دادن نیستند و یا توکیل در آن ها مخالف شرع است و حتما باید توسط خود شخص انجام شود.

اختیارات و وظایف وکیل مطابق با قراردادی است که بین وکیل و موکل منعقد شده (وکالت نامه)، اما به طور کلی باید گفت:

وکیل باید در حدود وکالت خود اقدام کند و نمی تواند عملی را انجام دهد که خارج از این حدود است.

همچنین باید در اقدامات خود همواره مصلحت موکل را در نظر داشته باشد و آن رعایت کند و نباید از اختیاراتی که موکلش به او داده یا عرفا و عادتا داخل در حوزه اختیار اوست فراتر رود و حساب مالی خود را با او روشن کند و اگر مالی به جای او دریافت کرده بازگرداند.

 

مواردی که ذکر آن ها در وکالت نامه ضروری است

به موجب ماده ۳۵ و ۳۶ آیین دادرسی مدنی، برخی مسائل حتما باید در وکالت نامه بیاید تا وکیل اختیار انجام دادن آن ها را داشته باشد. ماده ۳۵ آیین دادرسی مدنی در زمینه اختیارات وکیل این طور بیان می کند که وکالت در دادگاه ها شامل تمام اختیارات امر دادرسی می باشد جز مواردی که موکل آن ها را استثناء کرده باشد، یا اینکه به وکالت دادن آن ها خلاف شرع باشد.

در این ماده همچنین، مواردی که باید اختیارات وکیل در وکالتنامه تصریح شود به این ترتیب نام برده شده است:

۱ – وکالت در امور مربوط به اعتراض به رای، تجدیدنظر، فرجام خواهی و اعاده دادرسی

۲ – وکالت در موارد مصالحه و سازش

۳ – وکالت در ادعای جعل یا انکار و تردید نسبت به سند طرف و استرداد سند

۴ – وکالت در تعیین جاعل

۵ – وکالت در ارجاع دعوا به داوری و تعیین داور

۶ – وکالت در توکیل

۷ – وکالت در تعیین مصدق و کارشناس

۸ – وکالت در دعوای خسارت

۹ – وکالت در استرداد دادخواست یا دعوا

۱۰ – وکالت در جلب شخص ثالث و دفاع از دعوای ثالث

۱۱ – وکالت در ورود شخص ثالث و دفاع از دعوای ورود شخص ثالث

۱۲ – وکالت در دعوای متقابل و دفاع در برابر آن

۱۳ – وکالت در ادعای اعسار

۱۴ – وکالت در قبول سوگند یا رد آن

بنابراین در پیگیری دعاوی، حدود وظایف وکیل شامل کلیه امور مربوط به دعوا می باشد، مگر در مواردی که موکل استثنا کرده باشد، یا اینکه بر اساس قانون آن امور غیر قابل توکیل باشند.

بر اساس تبصره ۲ ماده ۳۵  آیین دادرسی مدنی، سوگند، شهادت، اقرار، لعان و ایلاء قابل توکیل نمی باشد. لذا وکالت در این امور غیرقانونی است.

در ماده ۳۶ آیین دادرسی مدنی نیز به بخش دیگری از اختیارات و وظایف وکیل اشاره می شود و مقرر می دارد: وکیل در دادرسی، در صورتی حق درخواست صدور برگ اجرایی و تعقیب عملیات و اخذ محکوم به و وجوه ایداعی به نام موکل را خواهد داشت که در وکالت نامه به آن تصریح شده باشد.

بنابراین همانطور که بیان شد، در دادگاه ها اصولا وکالت شامل تمام اختیارات مربوط به دادرسی می باشد. اما به موجب قانون در برخی موارد باید اختیارات وکیل در وکالتنامه تصریح شود تا وکیل طبق آن به انجام امور بپردازد.

مسئولیت وکیل

اختیارات وکیل

با توجه مسائلی که در حدود اختیارات وکیل بیان شد، گاهی ممکن است تعدی یا تفریطی در اختیارات وکیل انجام شود کند و به موکل خساراتی وارد شود که عرفا وکیل مسبب آن محسوب می شود و در این صورت مسئولیت بر عهده وکیل خواهد بود.

از موارد دیگر مسئولیت وکیل در مواردی است که وکیل وکالت در توکیل نداشته باشد اما انجام آن امر را به شخص دیگری واگذار کند در این موارد هم وکیل نسبت به خسارات وارده مسئول است هم آن شخص دیگر.

وکالت دارای انواعی است مانند وکالت بلاعزل، وکالت مطلق و مقید، رسمی و قضایی و … یکی از مشکلاتی که در حدود اختیارات وکیل پیش می آید این مساله است که در وکالت بلاعزل اختیاراتی ضمن وکالت نامه به وکیل تفویض می شود اما موکل با وکیل در این اختیارات دچار اختلاف می‌شوند تا جایی که اختلاف موکل و وکیل به مراجع قضایی منتهی می شود که عدم آگاهی از امور مربوط به تنظیم وکالت نامه باعث بروز چنین اختلافاتی می شود. بنابراین در هنگام تنظیم وکالت نامه باید نهایت دقت انجام شود تا مشکلی ایجاد نشود.

در وکالت بلاعزل که یکی از انواع وکالت است و در آن وکالت یا عدم عزل وکیل ضمن عقد لازمی شرط می شود با وقوع اختلاف بین وکیل و موکل در اختیارات وکیل، دادگاه نمی تواند به علت لازم شدن عقد وکالت، حکم به ابطال وکالت نامه دهد.

یا مثلا در وکالت خاص که شخصی به دیگری وکالت دهد ملک او را با تعیین مشخصات پلاک ثبتی، به فرد خاصی بفروشد در این موارد اختیارات وکیل در حدودی است که در وکالت نامه قید می شود. پس اگر وکیل وکالت فروش دارد براساس قانون وکالت، مادامی‌که او حق اخذ ثمن را نداشته باشد، حق ندارد بهای ملک را از خریدار دریافت کند.

بنابراین به طور کلی اختیارات وکیل ضمن وکالت نامه، در حدود اختیاراتی است که موکل به وکیل داده است و وکیل نمی تواند خارج از آن اقدام کند در غیر اینصورت اقدامات خارج از وکالت نامه به تشخیص مرجع قضائی، قابل ابطال است.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

error: Content is protected !!