جعل سند و مجازات آن

جعل کردن سند

جعل سند

جعل سند زمانی محقق می شود که جاعل، سند و نوشته ای شبیه سند و نوشته اصلی تنظیم کند و در آن سند به جای صاحب سند امضاء و یا مهری بزند و یا اینکه سندی را مخدوش کند و یا کلمه ای از نوشته سند یا جمله ای از آن را بتراشد یا بخراشد که باعث حذف آن نوشته بشود و قسمتی از نوشته را سیاه کند به نحوی که نوشته ناخوانا شود و یا اینکه بخشی از نوشته را پاک کند و یا اینکه نوشته ای را بر روی سند دیگر بچسباند، یا اعداد و تاریخ روی سند را با اضافه یا حذف قسمتی از اعداد تغییر دهد و یا استفاده از مهر دیگری که بدون اجازه بر روی سندی و نوشته، که تمام این اعمال و اقدامات از مصادیق جرم جعل سند محسوب می شوند، که شامل جعل اسناد رسمی و اسناد عادی می باشد.

جرم جعل سند

طبق ماده ۵۲۳ قانون مجازت اسلامی، جرم جعل عبارت است از:«جعل و تزویر عبارتند از: ساختن نوشته یا سند یا ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیر رسمی خراشیدن یا تراشیدن یا قلم بردن یا الحاق یا محو یا اثبات یا سیاه کردن یا تقدیم یا تاخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی یا الصاق نوشته‌ای به نوشته دیگر یا بکار بردن مهر دیگری ‌بدون اجازه صاحب آن و نظایر این ها به قصد تقلب.» هرچند باید اشاره کرد که آنچه در این ماده بیان شده در واقع بیان مصادیق جرم جعل است نه تعریف آن. لازم به ذکر است اینکه اطلاعات موجود در سند یا نوشته درست باشد یا دروغ، تأثیری در تحقق جرم جعل ندارد.

جعل سند رسمیانواع جعل سند

جرم جعل به دو نوع تقسیم می شود که عبارت است از: جعل مادی و جعل معنوی

جعل معنوی:

به این معنا که جاعل تغییر مادی در شکل و ظاهر سند یا نوشته ایجاد نمی کند بلکه  مفاد آن را به نحوی تغییر می دهد تا مردم را گمراه کند.

جعل مادی :

به این معنا که جاعل با یک عمل مادی یا فیزیکی مانند تراشیدن و برش دادن، تغییراتی در شکل و ظاهر سند یا نوشته ایجاد می کند.

مجازات جعل اسناد

مجازات جعل سندمجازات شروع به جعل اسناد :

با توجه به ماده ۵۴۲ قانون مجازات اسلامی شروع به جرم جعل شامل حداقل مجازات تعیین شده برای همان مورد می شود. برای تعیین مجازات شروع به جعل های مقرر در سایر قوانین باید به همان قوانین مراجعه کرد و اگر در آن قوانین مجازاتی مقرر نشده باشد، شروع به جرم آن نیز قابل مجازات نمی باشد.

مجازات جعل اسناد رسمی :

بر اساس ماده ۵۲۵ قانون مجازات اسلامی: «هرکس یکی از اشیای ذیل را جعل کند یا به علم به جعل یا تزویر استعمال کند یا داخل کشور نماید علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از ۱ تا ۱۰ سال محکوم خواهد شد:

۱-احکام یا امضاء یا مهر یا دستخط معاون اول رئیس جمهور یا وزراء یا مهر یا امضای اعضای شورای نگهبان یا نمایندگان مجلس شورای اسلامی یا مجلس خبرگان یا قضات یا یکی از روسا یا کارمندان و مسوولین دولتی از حیث مقام رسمی آنان.

۲ -مهر یا تمبر یا علامت یکی از شرکتها یا موسسات یا ادارات دولتی یا نهادهای انقلاب اسلامی.

۳- احکام دادگاهها یا اسناد یا حواله‌های صادره از خزانه دولتی.

۴- منگنه یا علامتی که برای تعیین عیار طلا یا نقره بکار می رود.

۵- اسکناس رایج داخلی یا خارجی یا اسناد بانکی نظیر براتهای قبول شده از طرف بانکها یا چکهای صادره از طرف بانکها و سایر اسناد‌ تعهدآور بانکی.

تبصره:

هرکس عمدا و بدون داشتن مستندات و مجوز رسمی داخلی و بین المللی و به منظور القاء شبهه در کیفیت تولیدات و خدمات از نام و علائم استاندارد ملی یا بین المللی استفاده نماید به حداکثر مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد.»

و همچنین طبق ماده ۵۲۶: «هرکس اسکناس رایج داخلی یا خارجی یا اسناد بانکی، اوراق بهادار یا حواله های صادره از خزانه را به قصد اخلال در وضع پولی یا بانک یا اقتصادی یا بر هم زدن نظام کشور جعل یا وارد کشور کند یا با علم به جعل استفاده کند. اگر مفسد و محارب شناخته شود، به ۵ تا ۲۰ سال حبس محکوم می شود.»

در ماده ۵۲۷ نیز بیان شده: «هرکس مدارک اشتغال به تحصیل یا فارغ التحصیلی یا تاییدیه یا ریز نمرات تحصیلی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی داخل یا خارج از کشور یا ارزشنامه های تحصیلات خارجی را جعل کند یا با علم به جعلی بودن آن را مورد استفاده قرار دهد علاوه بر جبران خسارت، به حبس از ۱ تا ۳ سال محکوم خواهد شد. ‌در صورتی که مرتکب، یکی از کارکنان وزارتخانه ها یا سازمانها و موسسات وابسته به دولت یا شهرداریها یا نهادهای انقلاب اسلامی باشد یا به‌ نحوی از انحاء در امر جعل یا استفاده از مدارک و اوراق جعلی شرکت داشته باشد به حداکثر مجازات محکوم می گردد.»

طبق ماده ۵۲۸ :

 هرکسی مهر یا منگنه یا علامت یکی از ادارات و مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی مانند شهرداری را جعل کند یا با علم به جعل استعمال رکن آن به ۶ ماه تا ۳ سال حبس محکوم می شود و طبق ماده ۵۲۹ چنانچه جعل مهر و منگنه مربوط به شرکت غیردولتی یا تجارتخانه را جعل و استعمال کند علاوه بر جبران خسارات به مجازات حبس از ۳ ماه تا ۲ سال محکوم خواهد شد.

طبق ماده ۵۳۸ قانون مجازات:

 هرکس شخصا یا توسط دیگری برای معافیت خود یا شخص دیگری از خدمت دولت یا نظام وظیفه و برای تقدیم به دادگاه گواهی پزشکی به اسم طبیب جعل کند به حبس از ۶ ماه تا ۱ سال یا ۳ تا ۶ میلیون ریال جزای نقدی محکوم می شود.

طبق ماده ۵۳۹ قانون مجازات اسلامی :

اگر پزشک تصدیقنامه برخلاف واقع درباره شخص برای معافیت از خدمت در ادارات رسمی یا نظام وظیفه برای تقدیم به مراجع قضائی بدهد به حبس از ۶ ماه تا ۲ سال و یا به ۳ تا ۱۲ میلیون ریال جزای نقدی محکوم می شود.

طبق ماده ۵۴۱ قانون مجازات اسلامی:

 هرکس به جای داوطلب اصلی هریک از آزمون ها اعم از کنکور ورودی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی، دانشسراها، مراکز تربیت معلم، اعزام دانشجو به خارج از کشور یا امتحانات داخلی و نهایی واحدهای مزبور یا امتحانات دبیرستانها،‌مدارس راهنمایی و هنرستان ها و غیره در جلسه امتحان شرکت نماید حسب مورد مرتکب و داوطلب علاوه بر مجازات اداری و انتظامی به ۲۰۰ هزار تا ۱ میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

مجازات جعل اسناد غیررسمی:

بر اساس ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی:

 «هرکس در اسناد یا نوشته های غیررسمی جعل یا تزویر کند و یا با علم به جعل و تزویر از آن اسناد استفاده کند، علاوه بر جبران خسارت به حبس از ۶ ماه تا ۲ سال یا به ۳ تا ۱۲ میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.» 

استفاده از سند مجعول

استفاده از سند مجعول

قانونگذار تقریبا در تمام مواردی که از جعل نام برده به استفاده از سند مجعول نیز اشاره کرده و برای آن همان مجازات جعل را مشخص کرده است. همانطور که رفتار مجرمانه در جرم جعل قابل مجازات است، استفاده از این اسناد، به قصد سوء استفاده نیز قابل مجازات است. سوء استفاده کننده از سند مجعول ممکن است خودش جاعل باشد یا شخص دیگری غیر از جاعل باشد.

استفاده از سند مجعول با توجه به اطلاق قانونگذار اعم از به کار بردن، تسلیم، انتشار، واگذاری، استعمال، استناد یا مبادله سندی جعلی با علم به جعلی بودن آن می باشد.

ارکان جرم جعل

ارکان جرم جعل عبارت است از:

رکن ضرری:

یعنی جعل ارتکابی باعث ورود ضرر به شخص، اشخاص و یا جامعه بشود.

رکن قانونی:

یعنی رفتار متهم باتوجه به قانون مجازات، مشمول جرم جعل و مجازات باشد.

رکن معنوی:

به معنای قصد انجام عمل مجرمانه و همینطور هوشیاری در حین انجام جرم است.

رکن مادی:

به این معناست که افعالی که در تعریف جعل آمد توسط شخص جاعل، انجام شود.

مراحل شکایت کیفری جعل سند

برای طرح شکایت کیفری علیه جاعل، شاکی باید با داشتن مدارک احراز هویت و متن شکایت حاوی شرح خلاصه ماجرا و ادله و مستندات خود به دفاتر خدمات قضایی مراجعه و شکایت را از طریق سامانه ثنا ثبت نماید و پس از ثبت شکایت به پیگیری پرونده تا حصول نتیجه بپردازد. از آن جا که ثبت و پیگیری دعاوی نیاز به آشنایی با قوانین مربوطه دارد توصیه می شود در این موارد حتما به وکلای متخصص در این حوزه مراجعه شود تا وقت و هزینه کمتری برای طی این فرآیند صرف شود و هم اینکه شاکی به نتیجه مطلوب خود دست پیدا کند.

مرجع صالح، جهت شکایت کیفری از جرم جعل دادسرای عمومی محل وقوع جرم جعل است اما اگر محل وقوع جرم مشخص نباشد دادگاه محل دستگیری جاعل به موضوع رسیدگی می کند.

جهت معرفی بهترین وکلای جعل اسناد و یا مشاوره حقوقی دادکار در دعاوی مربوط به جعل با شماره زیر تماس بگیرید:

۰۹۱۲۲۳۳۹۰۱۵

error: Content is protected !!